Όταν η ψωρίαση επηρεάζει την καθημερινότητα

Αν ζείτε με ψωρίαση, ξέρετε ότι δεν είναι «απλώς ένα δερματικό πρόβλημα». Είναι η φαγούρα που δεν σας αφήνει να κοιμηθείτε, το δίλημμα αν θα φορέσετε κοντό μανίκι, η κούραση από κρέμες που βοηθούν για λίγο και μετά… όλα ξαναρχίζουν.

Ίσως έχετε δοκιμάσει πολλές θεραπείες. Ίσως έχετε ακούσει «θα πρέπει να μάθετε να ζείτε με αυτό». Και ίσως, κάπου στην πορεία, σταματήσατε να ελπίζετε.

Αν είναι έτσι, αυτό το άρθρο γράφτηκε για εσάς. Την τελευταία δεκαετία η αντιμετώπιση της ψωρίασης έχει αλλάξει ριζικά. Χάρη στις βιολογικές θεραπείες, πολλοί ασθενείς που είχαν απογοητευτεί έχουν σήμερα δέρμα σχεδόν ή εντελώς καθαρό.

Τι είναι η ψωρίαση και γιατί εμφανίζεται;

Η ψωρίαση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος του ανοσοποιητικού συστήματος με ισχυρή κληρονομική βάση. Περίπου ένας στους τρεις ασθενείς έχει κάποιον συγγενή με ψωρίαση, και ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος όταν πάσχει ο ένας ή και οι δύο γονείς.

Αυτό που κληρονομείται είναι η προδιάθεση, δηλαδή η «ευαισθησία» του οργανισμού. Η νόσος μπορεί να εκδηλωθεί όταν προστεθούν και άλλοι παράγοντες, όπως το στρες, οι λοιμώξεις, το κάπνισμα, οι τραυματισμοί του δέρματος ή ορισμένα φάρμακα. Γι' αυτό η ψωρίαση δεν οφείλεται σε κάτι που κάνατε λάθος.

Με απλά λόγια, ο αμυντικός μηχανισμός του οργανισμού «μπερδεύεται» και στέλνει λανθασμένα σήματα φλεγμονής στο δέρμα. Τα κύτταρα του δέρματος πολλαπλασιάζονται πολύ γρήγορα και δημιουργούνται οι γνωστές κόκκινες πλάκες με λέπια. Επειδή η φλεγμονή δεν αφορά μόνο το δέρμα, η ψωρίαση μπορεί να συνδέεται και με:

• ψωριασική αρθρίτιδα (πόνο ή πρήξιμο στις αρθρώσεις),
• αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο,
• μεταβολικά προβλήματα, όπως διαβήτη ή αυξημένη χοληστερίνη.

Τι είναι οι βιολογικοί παράγοντες;

Οι βιολογικοί παράγοντες είναι φάρμακα που παράγονται με προηγμένη βιοτεχνολογία και δρουν στοχευμένα.

Φανταστείτε το ανοσοποιητικό σαν μια ορχήστρα όπου ένα όργανο παίζει πολύ δυνατά και χαλάει τη μελωδία. Οι παλαιότερες θεραπείες χαμήλωναν την ένταση σε όλη την ορχήστρα. Οι βιολογικοί παράγοντες χαμηλώνουν μόνο το όργανο που «παραφωνεί».

Οι σύγχρονες θεραπείες ανά κατηγορία

Κάθε κατηγορία μπλοκάρει ένα συγκεκριμένο «μήνυμα φλεγμονής» (κυτοκίνη):

• Αναστολέας TNF-α: adalimumab (Humira®). Από τους πρώτους βιολογικούς παράγοντες, με πάνω από 20 χρόνια εμπειρίας. Κυκλοφορεί πλέον και σε βιοομοειδή, δηλαδή ισοδύναμες εκδοχές του αρχικού φαρμάκου.
• Αναστολείς IL-17: secukinumab (Cosentyx®), ixekizumab (Taltz®), brodalumab (Kyntheum®), bimekizumab (Bimzelx®). Πολύ γρήγορη δράση, συχνά με ορατή βελτίωση μέσα σε λίγες εβδομάδες. Το bimekizumab μπλοκάρει ταυτόχρονα δύο μορφές της IL-17.
• Αναστολείς IL-23: guselkumab (Tremfya®), risankizumab (Skyrizi®). Πολύ υψηλά ποσοστά καθαρού δέρματος και, μετά την αρχική φάση, μόνο 4–6 ενέσεις τον χρόνο.

Τα περισσότερα χορηγούνται με μια μικρή υποδόρια ένεση με έτοιμη πένα, την οποία ο ασθενής μαθαίνει εύκολα να κάνει μόνος του στο σπίτι.

Δεκαετίες εμπειρίας και πλήρη δεδομένα ασφάλειας

Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε: οι βιολογικές θεραπείες δεν είναι κάτι καινούργιο ή πειραματικό.

• Χρησιμοποιούνται εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες, σε εκατομμύρια ασθενείς σε όλο τον κόσμο.
• Η ασφάλειά τους παρακολουθείται συνεχώς μέσα από μεγάλες διεθνείς μελέτες και εθνικά μητρώα ασθενών, με δεδομένα μακροχρόνιας χρήσης.
• Οι νεότερες κατηγορίες (IL-17 και IL-23) έχουν ήδη πολυετή δεδομένα από την καθημερινή κλινική πράξη, με πολύ καλό προφίλ ασφάλειας.
• Εγκρίνονται και ελέγχονται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA).

Με απλά λόγια: γνωρίζουμε πολύ καλά πώς δρουν αυτά τα φάρμακα, τι να προσέχουμε και πώς να τα χρησιμοποιούμε με ασφάλεια.

«Τα έχω δοκιμάσει όλα»: γιατί υπάρχει ξανά ελπίδα

Πολλοί ασθενείς έρχονται στο ιατρείο έχοντας ήδη εγκαταλείψει την προσπάθεια. Αν νιώθετε έτσι, αξίζει να ξέρετε ότι:

• Οι επιλογές είναι πλέον πολλές. Αν ένα φάρμακο δεν σας ταίριαξε στο παρελθόν, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα σας ταιριάξει κανένα.
• Η αλλαγή θεραπείας είναι συνηθισμένη και αποτελεσματική. Αν ένας βιολογικός παράγοντας χάσει τη δράση του, η μετάβαση σε άλλη κατηγορία φέρνει συχνά ξανά εξαιρετικά αποτελέσματα.
• Ο στόχος σήμερα είναι πιο φιλόδοξος. Όχι απλώς «λίγο καλύτερα», αλλά καθαρό ή σχεδόν καθαρό δέρμα, κάτι που πετυχαίνει μεγάλο ποσοστό ασθενών.
• Ακόμη και οι «δύσκολες» περιοχές ανταποκρίνονται. Νύχια, τριχωτό, παλάμες και πέλματα, που παλαιότερα θεωρούνταν σχεδόν ανίατα, βελτιώνονται πλέον σημαντικά.

Ποιος μπορεί να κάνει βιολογική θεραπεία;

Οι βιολογικοί παράγοντες προορίζονται κυρίως για μέτρια έως σοβαρή ψωρίαση. Μπορεί να είναι κατάλληλοι για εσάς αν:

• η ψωρίαση καλύπτει μεγάλο μέρος του σώματος,
• εμφανίζεται σε ευαίσθητες ή εμφανείς περιοχές,
• οι κρέμες, η φωτοθεραπεία ή τα κλασικά φάρμακα δεν βοήθησαν,
• υπάρχει και ψωριασική αρθρίτιδα,
• η νόσος επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής σας.

Πριν από την έναρξη γίνεται ένας απλός έλεγχος ασφαλείας: εξετάσεις αίματος, έλεγχος για φυματίωση και ηπατίτιδα B/C, καθώς και ενημέρωση των εμβολίων σας.

Μύθοι και αλήθειες

Συχνές ερωτήσεις

Η σωστή θεραπεία ξεκινά από τη σωστή εκτίμηση

Κάθε ψωρίαση είναι διαφορετική. Η επιλογή του κατάλληλου φαρμάκου εξαρτάται από τη μορφή της νόσου, το οικογενειακό και προσωπικό σας ιστορικό, άλλα προβλήματα υγείας και τον τρόπο ζωής σας.

Στο Δερματολογικό Κέντρο Χ. Σιορόκος, στο κέντρο της Αθήνας, η ψωρίαση αποτελεί έναν από τους τομείς ιδιαίτερης εξειδίκευσής μας. Αν έχετε κουραστεί ή απογοητευτεί, δώστε στον εαυτό σας μια νέα ευκαιρία: μια εξατομικευμένη εκτίμηση από δερματολόγο είναι το πρώτο βήμα. Περισσότερα για την αντιμετώπιση της ψωρίασης στο ιατρείο.

Πηγή ενημέρωσης: American Academy of Dermatology — Psoriasis treatment: Biologics. Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση και συμβουλή.